Huishoudaccu camper laden zonder zon: DC-DC, walstroom

De opbrengst zakt in de winter niet een trapje, ze verandert van orde van grootte. Lage zon, korte dagen, vaker bewolkt dan niet: in december levert 200 Wp op onze breedte ongeveer 0,1 tot 0,3 kWh per dag, tegenover 0,8 tot 1,2 kWh in juni. Het verschil tussen de seizoenen telt in veelvouden, niet in procenten.

De vraag beweegt intussen de andere kant op. De nachten zijn lang, dus de verlichting brandt langer; een luchtverwarming trekt stroom voor haar ventilator en haar gloeistift; het vocht dwingt tot ventileren en daarna tot opnieuw opwarmen. Een al zuinige wintercamper verbruikt vlot 0,5 tot 0,8 kWh per dag zonder elektrische verwarming — een veelvoud van wat het dak op dat moment produceert.

Vandaar de conclusie die je vóór elke aankoop moet vasthouden: oppervlak bijleggen repareert niets, want het verdubbelen van een verwaarloosbare opbrengst blijft verwaarloosbaar. Wat de vergelijking verandert, is een bron die losstaat van het weer.

Dat tekort kun je voor je eigen bus becijferen: onze zonne- en accucalculator neemt je apparaten en je bestemming om je wintertekort per maand te zien.

• • Dynamo via DC-DC-lader — op een Euro 6-voertuig is de dynamo slim: de spanning wordt geregeld voor de startaccu en schommelt grofweg tussen 12,2 en 14,8 V. Een eenvoudig scheidingsrelais redt het niet meer — het haalt de absorptiespanning van een LiFePO4-accubank nooit, of het laat de bank aan de startaccu trekken. De DC-DC-lader neemt wat de dynamo geeft en levert het juiste profiel. Bij 50 A en ongeveer 13,5 V is dat bijna 0,68 kWh per uur rijden: één uur weg dekt een zuinige dag, en laden tijdens het rijden wordt planbaar in plaats van gehoopt.
• • Walstroom 230 V — een lader van 15 tot 30 A vult de bank in één nacht. Maar de zuil is vaak begrensd op 4 tot 10 A, oftewel 900 tot 2.300 W. Een elektrische kachel en een lader tegelijk, en de automaat van de plaats beslist — soms die van de hele rij.
• • Aggregaat — laatste redmiddel, en dat moet je ook zo noemen. Een klein invertermodel verbrandt ongeveer 0,5 tot 0,9 L/u voor zowat een kilowatt, en is op de meeste camperplaatsen en in de meeste parkeersituaties verboden. Het koopt energie tegen de prijs van alles wat de plek de moeite van het stoppen waard maakte.

Twee grenzen zijn niet onderhandelbaar. De eerste: dimensioneer de DC-DC nooit voorbij de dynamo. Een continue afname boven ongeveer een kwart van haar nominale vermogen, bovenop de verbruikers van het voertuig, is de klassieke manier om een dynamo te bakken. Detectie van een draaiende motor en temperatuurbeveiliging zijn geen comfortextra's.

De tweede: de kabeldoorsnede doet de andere helft van het werk. Je past de huisformule toe S = (I × L × 2) ÷ (ΔV × 56), met I in ampère, L de enkele lengte in meter, ΔV de toegestane val in volt en 56 de geleidbaarheid van koper. Voor 50 A over 4 m met 0,4 V val: S = (50 × 4 × 2) ÷ (0,4 × 56) ≈ 18 mm², dus 25 mm² uit de catalogus. Een te dunne kabel maakt van de lading warmte en van de zekering een suggestie.

Geen van de drie bronnen is in het algemeen de beste. Het is de vorm van het tekort — de oorzaak ervan, niet de omvang — die het antwoord aanwijst.

En de regel die aan alle andere voorafgaat: geen enkele laadbron kost minder dan een verbruiker die je weghaalt. Een kWh die je niet verbruikt, vraagt geen kabel, geen dynamo, geen brandstof en geen plaats met zuil. Het is de enige hefboom die winter en zomer tegelijk verbetert.