Naar de inhoud
    Nomad
    Terug naar catalogus

    Veilig water in de natuur

    Water 4 u 20 dia's

    Drink veilig uit elke bron

    Leerdoelen

    Aan het eind van deze module kunt u:

    • De ziekteverwekkers in natuurlijk water herkennen en de juiste behandeling kiezen (filter, uv, chemisch).
    • Begrijpen waarom een mechanisch filter van 0,1 μm geen virussen tegenhoudt en wanneer u methoden combineert.
    • Het uv-protocol (eerst helder water) en de door de WHO gevalideerde chemische doseringen per situatie toepassen.
    • Een waterbron in de natuur lezen en op de juiste plek water nemen vóór elke behandeling.
    • Uw waterbehoefte per activiteit berekenen en een veilige noodrantsoenering plannen.
    • Filters en flessen onderhouden zodat ze op de lange termijn betrouwbaar blijven.

    Dia 1 van 20

    Microbiologie in het veld

    Biologische risico's van water in de natuur

    Wat u ziek kan maken — en hoe u het verwijdert

    ZiekteverwekkerGrootteVerwijderd door filter van 0,1 μmVerwijderd door uvVerwijderd door chloorSymptomen na
    Bacteriën (E. coli, Salmonella)0,2-10 μm✓ Ja✓ Ja✓ Ja6-48 u (ernstige maag-darminfectie)
    Protozoën (Giardia, Cryptosporidium)2-15 μm✓ Ja (0,1 μm)✓ Ja⚠️ Chloorresistent1-4 weken (aanhoudende diarree)
    Virussen (norovirus, hepatitis A)0,02-0,1 μm✗ Nee (te klein)✓ Ja (254 nm)✓ Ja12 u-6 weken
    Zware metalen (Pb, As, Hg)Opgeloste ionen✗ Nee✗ Nee✗ NeeChronisch (niet acuut)
    Nitraten (NO₃⁻)Opgeloste ionen✗ Nee✗ Nee✗ NeeChronisch (behalve bij zuigelingen)
    Troebelheid (klei, organisch materiaal)Variabel✓ Gedeeltelijk⚠️ Vermindert de uv-werking⚠️ Vermindert de werking—

    De cruciale regel: een mechanisch filter alleen (LifeStraw, Sawyer) beschermt NIET tegen virussen. In West-Europa is het virusrisico in zoet water zeer klein. Buiten Europa (Azië, Afrika, Zuid-Amerika) of bij zeer troebel water: filter + uv verplicht.

    Kenniscontrole

    Waarom volstaat een mechanisch filter van 0,1 μm buiten Europa niet?

    Dia 2 van 20

    Filtertechnologie

    Filtertechnologie — hoe het echt werkt

    Mechanische filtratie op poriegrootte — de natuurkunde achter het product

    TechnologieFiltergrensMechanismeProducten 2026Capaciteit
    Holle-vezelfilter (hollow fiber)Standaard in het veld0,1 μmUitsluiting op poriegrootte in holle vezelsSawyer Squeeze, MSR TrailShot378.000 L (Sawyer)
    Keramisch filter0,2-0,3 μmUitsluiting door keramische porositeit + adsorptieKatadyn Hiker Pro, Doulton1.500-2.000 L
    ActiefkoolfilterGeen bacteriegrensChemische adsorptie (smaak, kleur, chloor)Alleen als aanvulling300-1.000 L
    Omgekeerde osmose0,001 μm (ontzilting)Druk → halfdoorlatend membraanKatadyn PowerSurvivor1,5 L/h
    Terugspoelen van de Sawyer — cruciaal onderhoud — Om de 5-10 keer gebruik: achterstevoren doorspoelen met de meegeleverde spuit. Een niet teruggespoeld filter verliest binnen enkele dagen 50-80% van zijn doorstroming. Laat een nat filter nooit bevriezen (de vezels breken → filter onbruikbaar).
    Integriteitstest van het filter — Dompel het filter onder water en kantel het. Komen er zonder knijpen belletjes uit = filter beschadigd (gebroken vezels). Een gescheurd filter filtert helemaal niets meer. Test na elke val of vorst.

    Dia 3 van 20

    SteriPen-uv

    SteriPen-uv — natuurkunde en gebruiksprotocol

    De uv-lamp vernietigt het DNA van micro-organismen — maar alleen als het protocol wordt gevolgd

    Dodelijke uv-dosis voor ziekteverwekkers

    Dosis (mJ/cm²) = Bestralingssterkte (mW/cm²) × Tijd (s)

    16 mJ/cm²=Minimale dosis voor 99,99% van E. coli (4 log)

    40 mJ/cm²=Dosis voor virussen en cryptosporidium (4 log)

    0,9 L helder water=Max. volume per cyclus van de SteriPen Adventurer (90 s)

    Ex.SteriPen Adventurer: 4.000 μW/cm² × 90 s = 360 mJ/cm² — ruim boven de drempels voor alle ziekteverwekkers in HELDER water
    Het water moet HELDER zijn — absolute regel — Uv wordt geabsorbeerd door zwevende deeltjes. Troebelheid > 1 NTU: werking 40-70% lager. Filter eerst mechanisch (0,1 μm of een fijne doek) en behandel daarna met uv.
    SteriPen-protocol — 1. Helder water in een schone fles. 2. Inschakelen. 3. Onderdompelen en 90 seconden langzaam roeren (1 L). 4. Groen lampje = behandeling geslaagd. 5. Binnen 2 u drinken (de behandeling beschermt niet tegen nieuwe besmetting).
    CR123-batterijen beheren onderweg — De SteriPen Adventurer gebruikt 2× CR123. Eén paar behandelt 100 L. Neem voor een trektocht van 2 weken altijd minstens 2 reserveparen mee. Bewaar de batterijen apart (condens en stoten).
    Alternatief voor batterijen: via USB oplaadbare modellen — SteriPen Ultra (USB-C): 50 behandelingen per lading. Werkt met een powerbank. Ideaal als u een zonnepaneel of naafdynamo hebt.

    De rest van de module wacht op u

    Nog 17 dia's, quizvragen en een badge om te verdienen.

    Begin de module

    Gratis toegang · geen registratie vereist

    Maak een gratis account aan om uw voortgang op al uw apparaten terug te vinden